Toprak Su ve Yaprak Analizi / Zirai Ürünler

Toprak Su ve Yaprak Analizi

Her bitki için uygun fizyolojik dönemde şekildeki gibi tarlada, bahçede veya serada ya zig-zag şeklinde veya köşegenler boyunca yürünerek arazi büyüklüğünü ve bitki çeşidine göre yeteri kadar bitkiden örnel alınır.

Alınan yaprak örnekleri bez veya delikli naylon torbalara konularak etiketlenir ve en kısa zamanda buz kutuları içinde aboratuvara ulaştırılır.

Yaprak Örneklerinin Alınmasında ; Hangi Yaprakların, Hangi Dönemde Alınacağı Son Derece Önemlidir.
Asma
Çiçeklenme veya renk dönümü döneminde, birinci salkımın karşısındaki yaprak alınır.
Narenciye
Yapraklar 6-7 ay yaşında iken (15 Eylül - 15 Ekim), tek yıllık meyvesiz sürgünlerden alınır.
Zeytin
Kış dinlenme döneminde (Kasım - Aralık aylarında), tek yıllık uç sürgünlerden alınır.
Domates
İlk salkımdaki meyveler ceviz iriliğinde iken başlanarak hasat dönemi ortalarına kadar, gelişmesi en son tamamlanmış yapraklar alınır.
Hıyar
İlk meyveler 1/3 büyüklüğüne geldiğinde başlanarak hasat dönemi ortalarına kadar, gelişmesi en son tamamlanmış yapraklar alınır.
Muz
Hasattan 1 ay önce meyve sapından itibaren 3. yapraktan alınır.
Karanfil
Gelişme periyodunun ikinci 1/4 lük döneminde çiçeksiz sürgünlerin 5. - 6. yaprakları alınır.

Toprak Örneği Alımı

Toprak örneği almak için şekilde görülen sonda, burgu veya bel kürek kullanılır.
Toprak örnekleri tarlanın, meyve bahçesinin veya seranın bir ucundan diğerine uzanan düz bir hat üzerinden alınmayıp, şekilde gösterildiği gibi zig-zag bir çizgi üzerinde 15-20 adımda bir alınmalıdır.
Tek yıllık tarla bitkileri veya sebze yetiştirilecek alanlardan toprak örneği alınırken zig-zag hattın köşelerindeki her noktadan V harfi şeklinde 30 cm. derinliğindeki çukur açılır, daha sonra bu çukurun bir yüzeyi düzeltilerek bu yüzeyden 3-4 cm. kalınlığında bir toprak dilimi alınır. Alınan topraklar bir plastik kovada biriktirilir.
Meyve bahçeleri ve bağlardan 0-30cm. ve 30-60 cm. olmak üzere iki farklı derinlikten şakilde açıklandığı gibi toprak örneği alınır. Alınan bu topraklar farlı bir plastik kovada biriktirilir.
Her noktadan aynı şekilde alınan toprak örnekleri kova içerisinde iyice karıştırılır. Bu karışımlardan en fazla 1 kg. toprak örneği iri taş, çöp ve diğer yabancı maddelerden temizlenerek ayıklanır, etiketlenerek bir torbaya konulur ve vakit geçirilmeden laboratuvara ulaştırılır.

Su Örneği Alımı

Sulama sularının içinde bulunan erimiş katı maddelerin nitelik ve niceliklerinin saptanması, toprak verimliliğinin devamlılığı yönünden önem taşımaktadır. Suyun özelliklerinin belirlenmesi ilerde meydana gelebilecek problemlerin önlenmesini sağlayabilecektir. Ancak alınan su örneklerinin, kaynağı tam temsil etmesi gerekli olup, bunun için dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir; Sulama sularının normal kimyasal analizi için 2 litre su yeterli olup ancak bazı özel elementlerin analizi gerektiği takdirde daha fazla miktarda örneğe ihtiyaç bulunmaktadır. Örneklerin alınmasında 2 litrelik ve ağzı mantar veya lastik tıpalı iyice yıkanmış temiz şişeler kullanılır. Örnekler alınmadan önce, şişeler örnek alınacak su ile doldurulmalı ve çalkalanarak boşaltılmalıdır. Bu işlem 3-4 kez yapılmalıdır. Böylece şişenin temizlenmesi sağlanmış olur.

Su örneklerinin sulamanın yapıldığı devre içinde alınması veya probleme ilişkin su örneği alınacaksa onun en fazla olduğu zamanda alınması uygun olacaktır. Değişimler belirlenmek isteniyorsa periyodik örnekler alınması gerekecektir.

Akarsulardan örnek alınırken, mevkiine dikkat edilmelidir. Özellikle nehir, ırmak gibi büyük sahaları sulayan akar suların bileşimi ve kalitesi, çeşitli yataklardan geçmesi, bir çok dere ve drenaj sularının karışması gibi nedenlerle akarsu boyunca geniş ölçüde değişebilir. Bu nedenle akarsulardan alınan örnekler, belirli sulama bölgelerini temsil edecek şekilde ve her sulama bölgesi için ayrı olarak alınmalıdır. Suyun durgun kısımları, kenar ve kavşak noktalarından mümkün olduğu kadar kaçınılmalı ve en az bir metre uzaklıktan (Göl kenarından da benzer şekilde), şişe ağzı açık olarak ve baş aşağı suya daldırılarak alınmalıdır. Gölden, şişe yüzeyden 50 cm kadar derinlikten ters çevrilerek doldurulur, gölün yüzey özelliklerinin anlaşılması isteniyorsa, örnek yüzeyden alınır. Belirlenen derinlik örneklerinin alınmasında özel örnek alma aleti kullanılır. Akarsu ise uygun bir derinlikten alınır.

Kuyulardan, şişenin boynuna bir ip bağlıyarak sarkıtılmak suretiyle; derin kuyulardan ise motopomp yaklaşık 15 dakika kadar çalıştırılarak su berraklaştıktan sonra örnek alınır. Alınan suyun derinliği de önemli olduğundan, hangi derinlikten alındığı not edilmelidir.

Sulama kanallarında ise, kanalın sulama sahası içerisindeki bir noktasından alınan örneğe ilaveten, bu kanalın suyunu temin ettiği göl ve baraj içerisindeki suyun ilk özelliğini de tayin etmek için, kanalın göl ve barajı terk ettiği noktasından da bir örnek alındığı taktirde, aralarında herhangi bir farkın olup olmadığını tespit etmeye yarayacaktır.

Herhangi bir nedenle aynı sudan ikinci kez bir örnekleme yapılması istendiği taktirde, su örneğinin ilk alındığı koşullarda alınmasına önem verilmelidir.

Şişelere su doldurulduktan sonra ağzına tıpası yerleştirilir. Şişenin ağzına ve tıpanın şişeye girecek kısmına el sürülmemelidir.

Su Örneklerinin Gönderilmesi

Örneklerin alınıp sıkıca tıpa ile kapatılmasından sonra şişeler üzerine etiket yapıştırılır veya iple bağlanır. Etiketler, kurşun kalemle okunaklı yazı ile doldurulmalı, üzerine tüm bilgiler kaydedilmelidir. Şişenin boyun ve ağzı temiz bir kağıtla iyice sarıldıktan sonra, tıpasının ulaşım sırasında açılmasını önlemek bakımından iple bağlanır.

Genellikle su örneğinin alınması ile laboratuvarda analizi arasında geçen zamanın mümkün olduğu kadar kısa olmasına önem verilmelidir. Bu zamanın azalması ile analiz sonuçlarının güvenirlilik derecesi artar. Çünkü kimyasal ve biyolojik aktiviteler sonucu meydana gelebilecek değişimler, su örneğinin bileşimini değiştirebilirler. Bu durum suyun toplam sertliği ve kalsiyum miktarlarının azalmasına neden olur.